Land en water

Sterilisatie van hindes in plaats van afschot om het aantal damherten op de Haringvreter in toom te houden is een interessant idee. Maar volgens Staatsbosbeheer, eigenaar van het eiland in het Veerse Meer, moeten nog veel vragen beantwoord worden voordat dit plan van een groep dierenartsen in de praktijk kan worden gebracht.

De Bevelanden

  1. Ga op zoek in de vroege ochtend of tijdens schemering in de avond.
  2. Let op sporen in het zand.
  3. Draag onopvallende kleding en maak zo min mogelijk geluid.
  4. Neem een verrekijker mee om ook dieren op afstand te spotten.
  5. De grootste kans op het spotten is op open vlaktes of bij de bosranden.
  6. Tot slot de belangrijkste tip: je hebt te maken met wilde dieren. Voed en stoor deze dieren dus nooit en houd voldoende afstand (minimaal 25 meter).

 

Risico’s op ongelukken op het water nemen toe doordat het de komende jaren steeds drukker wordt. Het groeiend aantal cruisevaartschepen is daarbij een factor. Als de nieuwe zeesluis in Terneuzen klaar is en de Seine-Scheldeverbinding in gebruik is genomen zullen er ook meer zee- en binnenvaartschepen over de Zeeuwse wateren varen.


De toename van het scheepvaartverkeer is een van ontwikkelingen die de Veiligheidsregio Zeeland schetst in het Regionaal Risicoprofiel Zeeland 2019-2023, waarvan de conceptversie nu bij de gemeenten ligt. Het risicoprofiel wordt elke vier jaar geactualiseerd.


De (rivier)cruiseschepen zijn een bron van zorg, zo valt uit het risicoprofiel op te maken. Het gaat jaarlijks om 500 tot 600 passages, alleen al op de Westerschelde. ,,De onbekendheid met dit gebied en de grotere afstand naar de oevers houden risico’s in”, staat in het profiel. ,,Risicofactoren voor de cruisevaart zijn strakke vaarschema’s, vermoeide bemanning, beperkte veiligheidsopleidingen en ervaring, een diversiteit aan nationaliteiten aan boord en beperkte aanwezigheid van medische voorzieningen en reddingsmiddelen.”  


Brand


Bij een ernstige aanvaring of brand aan boord moeten in korte tijd veel, vaak oudere en ook minder valide opvarenden van boord worden gehaald. Afgelopen jaar laaide de discussie over de veiligheid van het varen met drijvende hotels op de Westerschelde op na een aanvaring. In de nacht van zondag 31 maart op maandag 1 april kwam een Zwitsers passagiersschip bij Terneuzen in aanvaring met een Maltese chemicaliëntanker. De Viking Idun met 137 passagiers en 43 bemanningsleden aan boord scheurde met zijn boeg de zijkant van de Chemical Marketer open. Persoonlijke ongevallen deden zich niet voor.


De Veiligheidsregio verwacht dat na voltooiing van de nieuwe zeesluis in Terneuzen meer zeeschepen naar de Zeeuws-Vlaamse Kanaalzone en Gent zullen varen. Eind 2022 moet het eerste schip door de nieuwe sluis passeren.  


Op de wat langere termijn gaat de verbinding tussen de Seine en de Schelde open. De planning is 2030. Vanaf dat moment kunnen binnenvaartschepen vanaf de Westerschelde rechtstreeks naar Parijs varen. Ook dit zal leiden tot een toename van de binnenvaart in Zeeland. Meer binnenvaartschepen betekent ook meer risico op ongevallen. Deze categorie schepen was tussen 2013 en 2017 het vaakst betrokken bij ongevallen.  


De VRZ zet in het Regionaal Risicoprofiel alle risico’s op een rijtje, maakt een inschatting van de kans dat een incident zich voordoet en wat de gevolgen zijn. De risico’s variëren van ongelukken, natuurrampen en branden tot de uitbraak van besmettelijke ziekten en de uitval van nutsvoorzieningen. Tot de categorie ‘waarschijnlijk’ met ‘zeer ernstige gevolgen’ behoren een grieppandemie en extreem weer (storm, kou, hitte). Scheepsongevallen staan in het rijtje ‘mogelijk’.

Zeeuws Vlaanderen



Voor het eerst is in natuurgebied Slikken van de Heen bij Sint Philipsland een levende boommarter gespot. Bijzonder, want doorgaans treft ecoloog Pepijn Calle van Het Zeeuwse Landschap het roofdiertje platgereden aan. Ook andere soorten zoals de das, otter en visarend zijn aan een opmars bezig.


Calle ontdekte de boommarter vroeg in de ochtend tijdens het inventariseren van broedvogels. ,,Een pure toevalstreffer. Ik zag ‘m toen de vogels volop alarm sloegen.” Een bijzonderheid op zich. De boommarter is een nachtdier en enorm schuw.


Dat de boommarter nu in de Slikken van de Heen is gesignaleerd, zegt wat over de ontwikkeling van het natuurgebied bij Sint Philipsland. ,,Het is het resultaat van beter bosbeheer. In een ouder bos ontstaan veel bomen met holtes waarin ze slapen en hun jongen werpen.”  

Tholen


De boei die zaterdag aanspoelde bij Groot-Valkenisse, blijkt afkomstig uit het Vlaamse gedeelte van de Noordzee. De boei is dinsdagochtend van het strand gehaald en gaat terug naar z'n plek. ,,De boei ligt normaal bij vaargeul De Scheur, net in België"

Walcheren

Stichting SOS Dolfijn biedt hulp aan walvisachtigen in nood die op de Nederlandse kust terecht komen of dreigen te stranden. Wilt u meehelpen aan een gezonde toekomst voor gestrande dieren? Er zijn veel mogelijkheden!

Zeker drie gewone dolfijnen zwommen vrijdagmiddag bij de Oosterscheldekering. De waarneming is bijzonder omdat deze diersoort doorgaans niet voor de Nederlandse kust leeft, meldt SOS Dolfijn. 

Dode dolfijn aangetroffen bij Zierikzee



De Bevelanden  



10 bijzondere bomen in Zeeland

De oudste boom van Zeeland staat op het voorplein van Kasteel Westhove. Een kasteel met lange geschiedenis, het wordt al in een oorkonde aan Floris V uit 1277 genoemd. Nu is het een jeugdherberg. Over de leeftijd van oude bomen lopen de meningen vaak uiteen, zo ook nu. Op het informatiebord staat een plantjaar vermeld tussen 1000-1400. Of hij is geplant na de herbouw van het kasteel eind 16e eeuw. De mooiste gedachte is dat in de oude linde een nieuwe linde is gegroeid uit de oorspronkelijke wortel (dochterboom). Hoe het ook zij, de boom is oud en nog altijd behoorlijk vitaal. Ook al wordt hij aan alle kanten gesteund met ijzeren kabels. De omgeving is verrassend en boeiend: duinen en bos wisselen elkaar af. Bomen met grillige vormen, veroorzaakt door de zeewind. Oude eikenlanen, essen en abelen, een monumentale tamme kastanje vlak voor het kasteel die nog altijd veel vrucht draagt.

Kreeften

In Yerseke werd kreeftenhandelaar Hans Verwijs verrast door een joekel van bijna elf kilo, die tussen zijn levering uit Canada zat. Hij schat in dat de kreeft, die hij 'Stoempertje' heeft genoemd, zo'n honderd jaar oud is. Maar hoe weet je eigenlijk hoe oud een kreeft is? En waarom komen die kreeften helemaal uit Canada? Vijf dingen over kreeften waarvan je niet wist dat je ze wilde weten, om uit je mouw te schudden als er nog eens een kringverjaardag gaat komen.


100 jaar oude kreeft weegt 11 kilo


1. De meeste kreeften op Nederlandse borden komen uit Canada

Een groot deel van de kreeften die in Nederlandse restaurants op het bord belanden worden gevangen in Canada. Waarom? De beschikbaarheid van de Oosterscheldekreeft is zeer beperkt. Er mag namelijk alleen op gevist worden van eind maart tot half juli. De Canadese kreeft wordt het hele jaar rond gevangen en is lager in prijs. Vandaar dat veel kreeftenhandelaren (een groot deel van) hun kreeften uit Canada halen.

2. Kreeften hebben 'jaarringen'

Het zou zo een uitroep van Iceman Wim Hof kunnen zijn, maar in dit geval geldt het voor kreeften: hoe kouder het water, hoe langer het leven. Kreeften die in warm water leven, bijvoorbeeld in het Caribisch gebied, hebben een snellere stofwisseling. In koud water is hun stofwisseling juist langzamer. Hoe langzamer de stofwisseling werkt, hoe langzamer het dier veroudert en hoe langer het daardoor kan leven. De maximale leeftijd van kreeften verschilt daardoor enorm per soort, maar het is daarom geen verrassing dat in Canadese leveringen af en toe bejaarde kreeften worden ontdekt.

Hoe oud kreeften precies zijn werd voorheen ingeschat aan de hand van het gewicht. Ook werd er wel eens een punctie genomen van een overleden kreeft, waardoor de leeftijd kon worden ingeschat. Dat gebeurde drieëndertig jaar geleden bij de Yersekse Verwijs, toen hij een kreeft van 9,6 kilo geleverd kreeg. Die bleek na onderzoek zo'n 80 jaar te zijn. Recent onderzoek wijst echter uit dat kreeften jaarringen, vergelijkbaar met die van bomen, hebben op de stelen van hun ogen en op delen van de maag.

3. Kreeften blijven eeuwig groeien

Omdat Stoempertje iets zwaarder is dan de tachtigjarige kreeft, wordt ingeschat dat zijn leeftijd rond de honderd ligt. Dat kan ingeschat worden omdat kreeften hun leven lang blijven groeien. Naarmate ze verouderen vertraagd die groei wel iets, maar stopt nooit.

4. Kreeften kunnen ledematen terug laten groeien

Kreeften zijn individualistische wezentjes en houden er niet van om soortgenoten tegen te komen. Gebeurt dat wel, dan leidt dat vaak tot een gevecht met de venijnige scharen, waarmee ze gerust lichaamsdelen amputeren van de vijand. Volgens IVN Natuureducatie is dat geen probleem: die ledematen groeien gewoon weer aan.

5. Kreeften hebben tanden in hun maag

Ja, je leest het goed. Kreeften hebben tanden in hun maag. Hoewel kreeften meerdere keren vervellen in hun leven, waarbij ze naast hun schild ook hun waarnemende zintuigen vernieuwen, blijven de tanden in hun maag gewoon zitten. Ook op die tanden zijn de jaarringen te zien. Hoe de lijnen gevormd worden wordt nog verder onderzocht.




Haarlemmermeermuseum De Cruquius

De museumpresentatie van het Cruquius Museum in Hoofddorp is geheel vernieuwd. OPERA Amsterdam, ontwerper van onder meer Museum Volkenkunde en Rijksmuseum Boerhave, ontwierp een stoere en interactieve presentatie die het rijksmonument laat stralen. Cruquius Museum vertelt hiermee op een eigentijdse en toegankelijke manier het verhaal van de strijd tegen het water met behulp van stoomtechniek.

De website die u nu bezoekt beoogt, naast het geven van een overzicht van de huidige en de sinds de oprichting ontwikkelde activiteiten van de NGS, een informatiebron te zijn met betrekking tot gemalen in Nederland, oud en nieuw, buiten gebruik gesteld dan wel nog in bedrijf. Zij zijn de zichtbare landmerken van de waterbeheersing en houden het bewustzijn levend dat de fysieke leefbaarheid van ons tegen het water strijdend en met het water levend laagland tot in lengte van jaren van bemaling en gemalen afhankelijk zal blijven.

Gemaal De Piet in Wolphaartsdijk

Het gemaal De Piet, gelegen bij Lewedorp, bemaalt het circa 3000 ha. grote gebied Schenge op Zuid Beveland. De aanvoer vindt plaats via de Wester Schenge. Geloosd wordt, via de Piet, op het Veerse Meer. Vroeger scheidde de getijdegeul de Schenge het eiland Wolphaartsdijk van Zuid Beveland. Door verlanding en indijking van de aan de Schenge gelegen polders raakte de Schenge afgesloten van open water, met als gevolg wateroverlast voor de achterliggende gebieden. In 1874 werd daarom een circa 2,5 km lange geul gegraven om het overtollige water uit de Schenge naar de Zandkreek te voeren. Deze geul en de erin aanwezige uitwateringssluis kregen de naam De Piet .