De 6 provinciedelen in Zeeland

Zeeland is een archipel van schiereilanden, verbonden door bruggen en een tunnel.


Tholen

Tholen is het meest oostelijke deel van Noord Zeeland. Vroeger werd het ook wel Zeeland beoosten Schelde genoemd. Ooit was het een eiland dat later werd samengevoegd met het eiland Sint Philipsland. Gezamenlijk vormen de voormalige eilanden nu de gemeente Tholen.

Tholen en Sint Philipsland zijn de eilanden waar je rust, natuur en water in de ideale combinatie vindt. De mooiste plekken op Tholen ontdek je wandelend of op de fiets. De slikken en schorren op Sint Philipsland en Tholen hebben een bijzondere flora en fauna. De watersporters komen ook ruimschoots aan hun trekken in de omringende wateren.

Brouwersdam

Schouwen-Duiveland

Schouwen-Duiveland is een van de vijf (schier)eilanden die deel uitmaken van de provincie Zeeland. Het is een zelfstandige gemeente en telde in het voorjaar van maart 2015 – 33.742 inwoners. De hoofdstad van het eiland en dus de gemeente is Zierikzee.


De westkust van Schouwen-Duiveland is ‘s zomers een van de populairste bestemmingen in Zeeland. De schone stranden en de veelzijdigheid van het eiland maken het voor iedereen interessant. Fietsen, wandelen, het water op, de natuur in, op Schouwen-Duiveland kan het allemaal. Ook de dorpen en steden op het eiland zijn divers. Van monumentenstad Zierikzee tot vissersdorp Bruinisse.

Haven van Goes

Zuid-Beveland

Het schiereiland Zuid-Beveland is het oostelijke deel van Midden Zeeland. Het bestaat uit een overwegend landelijk gebied en ligt tussen drie verstedelijkte regio’s; de Randstad, de Brabantse Stedenrij en de Vlaamse ruit.

De Zak van Zuid-Beveland vormt met zijn bloemdijken, weides en fruitbomen een polderlandschap dat zijn gelijke niet kent. In die natuur en polders liggen authentieke dorpen als Nisse. Maar je vindt op Zuid-Beveland ook winkelstad Goes en hét mosseldorp, Yerseke.



Tempel Nehalennia in Colijnsplaat

Noord-Beveland is het op één na kleinste eiland van de provincie Zeeland. Het is een zelfstandige gemeente. In 2015 telde de gemeente 7.402 inwoners. De oppervlakte van Noord-Beveland is 120,29 km², waarvan 34,21 km² uit water bestaat. Het eiland is het dunst bevolkte deel van Nederland.

Noord-Beveland geeft van alle eilanden, het meest dat échte eilandgevoel. Het ligt tussen de Noordzee, Nationaal Park de Oosterschelde en het Veerse Meer in. De kleine dorpen, het agrarische karakter van de streek en de vergezichten in de polders maken het af. De Zeelandbrug en de Oosterscheldekering zorgen ervoor dat het eiland met het vaste land verbonden is.

Zeeuws Vlaanderen

Zeeuws Vlaanderen is het zuidelijkste gedeelte van de provincie Zeeland. Het is het enige provinciedeel dat niet tenminste aan drie delen door het water is omgeven. Zeeuws Vlaanderen ligt ten zuiden van de Westerschelde en wordt begrensd door de Belgische provincies Oost- en West Vlaanderen.

Omgeven door de Westerschelde en de Noordzee is Zeeuws-Vlaanderen met zijn uitgestrekte stranden een geliefde bestemming van badgasten en natuurliefhebbers. De regio heeft twee belangrijke natuurgebieden. Het Zwin, in het westen, is een bekende vindplaats van 40 miljoen jaar oude haaientanden. Het Verdronken Land van Saeftinghe, in het oosten, is het grootste schorrengebied van Europa. Zeeuws-Vlaanderen ligt tegen België aan en heeft daardoor een Bourgondische sfeer. Toch doen de stranden, duinen en uitgestrekte polders heel Zeeuws aan. Wandelend of fietsend door Zeeuws-Vlaanderen kom je in plaatsen zoals artistiek Groede of mosseldorp Philippine. Maar ook in vestingsteden zoals Hulst of Sluis.

Walcheren

Walcheren is het westelijk deel van midden Zeeland. In het verleden was Walcheren een eiland, maar door ingrepen van de mens is het een schiereiland geworden dat vast ligt aan het voormalige eilanden Noord- en Zuid-Beveland.

Walcheren ligt deels aan de Noordzee en aan de Westerschelde. De stranden bieden uitzicht op zeeschepen die vlak langs de kust varen. De stranden behoren tot de schoonste van Nederland. Natuurgebied De Manteling van Walcheren bestaat uit bossen, duinen, statige lanen en klassieke buitenplaatsen. Van de 17e tot 19e eeuw woonde de Middelburgse elite hier in de zomer. Domburg is de oudste badplaats aan de Walcherse kust.

Brede duinen waar je kunt fietsen en wandelen, uitgestrekte polders om te verkennen. Goeree-Overflakkee spant de kroon boven Zeeland. Hoewel het eiland niet officieel bij Zeeland hoort, voelt het wel alsof je in het Zeeuwse bent. De dorpen Ouddorp en Goedereede zijn populaire plaatsen. Goeree is ook een prima uitvalsbasis om het Haringvliet en de Grevelingen te verkennen.

En de hoofdsteden

Tholen is het meest oostelijke deel van Noord Zeeland. Vroeger werd het ook wel Zeeland beoosten Schelde genoemd. Ooit was het een eiland dat later werd samengevoegd met het eiland Sint Philipsland. Gezamenlijk vormen de voormalige eilanden nu de gemeente Tholen.

Zierikzee is een kleine stad met een grootse historie en dat zie je vandaag de dag nog steeds. In en rond het compacte stadshart staan ruim vijfhonderd monumenten. Daarmee zit Zierikzee stevig in de top tien van Nederlandse monumentensteden. Je kunt hier makkelijk een paar uur ronddwalen en je vergapen aan pleinen, steegjes, de oude stadshavens en imposante gevels. Dat gecombineerd met winkels en gezellige terrassen maakt Zierikzee een prima bestemming voor een dagje shoppen en rondsnuffelen of een weekendje weg.

Goes, ofwel Hoes Hanzestad, ligt centraal op Zuid-Beveland. Het is veelzijdige stad met veel winkels, terrassen en monumenten. Maar de stad heeft ook altijd een belangrijke rol in de agrarische sector gehad.

Historisch museum De Bevelanden

De televisietoren van Goes is een blikvanger in het Zuid-Bevelandse landschap. Dankzij deze zendmast kreeg Zeeland in 1957 televisie. Daarnaast was de toren ook belangrijk voor andere communicatiesystemen. De ontwikkeling van het medialandschap en de techniek schreed in ras tempo voort. Maar mede door kunstinitiatieven bleef de televisietoren een baken in de omgeving.

Wissekerke is een dorp in de gemeente Noord-Beveland. In 2013 bedroeg het aantal inwoners 1.170. Tot 1995 was Wissekerke een zelfstandige gemeente. De aanleunende dorpen Geersdijk, Kampernieuwland en ’s Gravenhoek vielen onder Wissekerke. Bij de vorming van de gemeente Noord-Beveland in 1995 werd Wissekerke de hoofdstad van de gemeente en het eiland.

North Sea Port

Een stoere havenstad waar je hartelijk wordt ontvangen. Een stad die bol staat van geschiedenis. Maar ook waar je terecht kunt voor vertier. Van shoppen tot een avondje uit. Van sportief tot cultuursnuiven. Havenstad Terneuzen is de stad van de Vliegende Hollander, mosselen en zeeschepen op de Westerschelde.

Historisch Terneuzen

De stad is vanaf haar oorsprong al nauw verwant met de scheepvaart. In de oude haven, op de plek van de huidige Markt, werden goederen overgeslagen die vervolgens per trekschuit naar Gent werden vervoerd. Op initiatief van koning Willem I werd rond 1825 het Kanaal Gent-Terneuzen aangelegd. De economische bloei kwam voor Terneuzen pas op gang met de aanleg van spoorlijnen naar Mechelen en Gent. De stad werd een belangrijke plaats voor de overslag en opslag van goederen.

"Beleef kleine kernen van Terneuzen’ is een multimediale presentatie waarin bewoners u vertellen over wetenswaardigheden, historische feiten en bijzondere gebeurtenissen van hun dorp of stad en de omgeving. Ze brengen u naar de kern van hun woonplek en leren u deze met andere ogen zien en beleven. Beleef de kernen al wandelend of fietsend langs de punten op de kaartjes. Begin uw ontdekkingstocht door op een van onderstaande kernen te klikken.

Getijdenklok in Arnemuiden

Uit de laatste herindeling van de gemeenten in Zeeland in 1997 ontstond de gemeente Middelburg. Er ontstond een totaal ander gemeentelijk landschap.

Herindeling

Eigenlijk begon die al in 1816 toen Brigdamme haar zelfstandigheid verloor. Datzelfde overkwam Kleverskerke in 1857 toen dit dorp bij Arnemuiden werd gevoegd. Later, op 1 juli 1966 werden Nieuw en Sint Joosland en Sint Laurens delen van Middelburg.

Op 1 januari 1997 ging Arnemuiden dezelfde richting in en ontstond de gemeente Middelburg zoals we die nu kennen.

Wat maakt Middelburg zo mooi ?
Stadhuis
Bombardement stadhuis 17 mei 1940
Kerk en toren "Lange Jan"

De kuststeden

Jacobuskerk
Slot Moermond

Renesse of, zoals de Zeeuwen het noemen Renisse, is een dorp aan de westkust van Schouwen-Duiveland en ligt aan de Noordzee. Op 31 december 2015 telde het dorp 1532 inwoners. Tot 1961 was Renesse een zelfstandige gemeente. Vanaf dat jaar tot de gemeentelijke herindeling in 1997 maakte Renesse deel uit van de gemeente Westerschouwen.

Domburg is een stad welke onderdeel uitmaakt van de gemeente Veere. De stad ligt aan de westkust van het voormalige eiland Walcheren. Domburg geniet de eer de op twee na, oudste badplaats van Nederland te zijn. De stad telt ongeveer 1.500 inwoners. Dit aantal wordt in de zomermaanden een aantal malen verveelvoudigd.

Zoutelande, of Zóetelande zoals de bewoners het noemen, is een dorp in de gemeente Veere. Het ligt aan de westkust van Walcheren tussen Westkapelle en Dishoek. Eigenlijk is het meer een klein dorp met ruim 1.600 inwoners.

Westkapelle is een stad op het Zeeuwse eiland Walcheren en maakt deel uit van de gemeente Veere. In Westkapelle wonen ca. 2.700 inwoners die hun stad Wasschappel of Westkappel noemen. Westkapelle heeft als stad een historische status. Het ligt op de meest westelijke punt van Walcheren. Meer over Walcheren kunt u hier vinden.

Hotel de Blanke Top

De kustplaats Cadzand bestaat eigenlijk uit twee dorpen: Cadzand-Bad en Cadzand-Dorp. Het dorp ligt meer landinwaarts, in de uitgestrekte polder van West-Zeeuws-Vlaanderen. De kustplaats Cadzand-Bad is, samen met Domburg, de enige Nederlandse badplaats die het predicaat Heilzame Zeebadplaats mag voeren. Naast therapie- en wellnessactiviteiten, biedt Cadzand ook sportieve, culturele en culinaire activiteiten.

Vlissingen is de boulevard en de boulevard is Vlissingen. De havenstad aan de Westerschelde heeft de langste zeeboulevard van Nederland, waar je de voorbijvarende schepen bijna kunt aanraken.

Zoektocht naar de oorsprong van de stad Vlissingen en de betekenis van –inge(n) in honderd ingenamen‘. Dat is de volledige titel van het onlangs verschenen boek van Frank Puylaert en om maar meteen met de deur in huis te vallen: de titel zegt precies wat het is, een zoektocht.

Afgeleid van persoonsnaam
Die zoektocht begint met de constatering dat in plaatsnamen het achtervoegsel ‘inge(n) zeer algemeen is.
De betekenis is terug te voeren tot een persoonsnaam, zoals ‘Gor’, gevolgd door ‘inga’, wat betekent: afstammeling van Gor, en eventueel ook gevolgd door ‘heim’, oftewel het bezit van Gor. Zo komt dan de naam Gorinchem tot stand. Andere voorbeelden: Woudrichem (afgeleid van Walther), Lotharingen (Lothar), Poperinge enz. enz.
Puylaert constateert dat deze van persoonsnamen afgeleide plaatsnamen uit de vroege Middeleeuwen stammen (zesde tot en met negende eeuw). Ook stelt hij vast dat deze plaatsen tot ver in het land verspreid zijn, en zeker niet alleen aan de kust liggen.

Niet afgeleid, maar zelfstandig naamwoord
Vervolgens benoemt hij een periode van 500 jaar ‘relatieve rust aan de kust’, waarna in de late Middeleeuwen de hydronymische (aan ‘water’ gerelateerde) aardrijkskundige namen opduiken.
Hij noemt er vijftig: Wielingen, Wieringen, Grevelingen, Kruiningen, Kloetinge… en natuurlijk Vlissingen.
Op basis van wetenschappelijke literatuur staat vast dat deze namen principieel anders van samenstelling zijn dan de vroegmiddeleeuwse. Toen had het achtervoegsel ‘ing’ geen eigen betekenis, maar had dat wél bij de laatmiddeleeuwse namen: het werd een zelfstandig naamwoord.


Inge, enge etc. duidde op nattigheid, zoals een drassig weiland, een kreekje, kortom het heeft met water te doen.
Flessche, Vlesse, Vlaas, Vlies, Vlies, zijn oude woorden voor een waterplas. Vast staat dat de huidige Spuikom ooit een, vermoedelijk met zoet water gevulde, waterplas was, met een kreek naar zee.
Et voilà: zo is Vlissingen dus aan zijn naam gekomen Vliss – ingen.


De oudste gietijzeren vuurtoren van Nederland

Het vissersdorp Breskens is dé maritieme badplaats in West-Zeeuws-Vlaanderen. In Bresjes proef je het leven van de zee. Er valt genoeg te zien en te beleven. Het aan- en afvaren van grote zeeschepen over de Westerschelde. Verse vis zo op je bord. Het maakt een dag strand hier nooit saai.

Het ontstaan van Burgh-Haamstede is eigenlijk een beetje rommelig. Burgh was een dorp in het meest westelijke deel van Schouwen-Duiveland en lag pal achter de westelijke duinenrij. Haamstede ligt iets noordelijker, maar deze twee dorpen zijn tot één bebouwde kom samengegroeid. Daardoor beschouwt de gemeente ze ook als één kern; Burgh-Haamstede. Toch zijn de dorpskernen nog duidelijk herkenbaar. Voor de inwoners voelt dat ook nog steeds zo aan.

Bijzondere of populaire steden

Retranchement is een klein plaatsje en valt onder de gemeente Sluis in het westen van Zeeuw-Vlaanderen. Het dorp ligt aan de grens met Belgie tussen Cadzand en het Vlaamse Knokke-Heist.

Retranchement was een zelfstandige gemeente tot 31 maart 1907, waarna het werd toegevoegd aan de gemeente Sluis.

Het plaatsje telde op 1 januari nog maar 315 inwoners.


Fort Berchem

De gemeente Sluis is de meest westelijk gelegen van de drie gemeenten op Zeeuws-Vlaanderen. Het ligt op de grens met België. Sluis is al eeuwenlang een plaats van grote betekenis.

Belfort

Sas van Gent is een historisch plaatsje aan de Belgische grens en maakt deel uit van de gemeente Terneuzen op Zeeuws-Vlaanderen. Het mooie, oude vestingstadje telt ongeveer 3.600 inwoners en ligt op ca. 20 km. van Hulst en 25 km. van Gent.

De geschiedenis van Sas van Gent heeft alles te maken met de zoektocht van de stad Gent naar een verbinding met de zee. In 1251 was Gent verbonden met het Zwin via de Lieve. Dit kanaal begon bij het Gravensteen en liep naar Damme.

Hulst vormt samen met Sluis en Terneuzen het grondgebied van Zeeuws-Vlaanderen. Hulst is daarbij her meest oostelijk gelegen deel. De gemeente presenteert zich graag als ‘De meest Vlaamse stad’ van ons land. En misschien is dat ook wel zo. Het gesproken dialect van Hulst, waarbij de H wordt ingeslikt en wordt uitgesproken als ‘Ulst’ geeft de bezoeker het idee een trip te maken naar onze zuiderburen. Ook de stijl van leven doet erg Bourgondisch aan.


Hulst is ontstaan uit het samenvoegen van tal van dorpen en buurtschappen. Zo gingen de dorpen Boschkapelle, Hengstdijk, Ossenisse en Stoppeldijk in 1936 op in de gemeente Vogelwaarde.

Clinge, Sint Jansteen en Graauw en Langendam werden in 1970 toegevoegd aan de gemeente Hulst.

Toen dat laatste ook gebeurde met de al eerder gevormde gemeente Vogelwaarde was de gemeente Hulst, zoals we die nu kennen in 2003 ontstaan.


Westenschouwen is een buurtschap. Het ligt pal achter de duinenrij en is een deel van de gemeente Schouwen-Duiveland en leunt aan tegen Burgh. Westerschouwen had oorspronkelijk de naam Paalvoetsijde.

Vrouwenpolder is een klein dorpje aan de noordkant van Walcheren en maakt deel uit van de Gemeente Veere.
Het op zijn Zeeuws ‘D’n Polder’ telt iets meer dan 1.110 inwoners. Van 1816 tot 1966 was Vrouwenpolder een zelfstandige gemeente. Hierbij behoorden ook Breezand, Gapinge, Schellach en Zanddijk Buiten. Vanaf 1966 werd het een deel van de gemeente Veere.

Bruinisse, Bru, is het mosseldorp van Schouwen-Duiveland. De grote mossel op het havenplateau en de vele vissersboten in de haven getuigen daarvan.

Bru is eind 15e eeuw gesticht in opdracht van Anna van Bourgondië, nadat de schorren aan de oostpunt van Duiveland werden bedijkt. De oude kern van het dorp bestaat uit een zogenoemde ringkern. Op 5 januari 1945 werd Bruinisse gebombardeerd door de geallieerden. Tientallen woningen, de kerk en korenmolen De Zwaluw gingen verloren.

Wemeldinge ligt in Zuid-Beveland aan de Oosterschelde en de monding van het Kanaal door Zuid-Beveland. Wemeldinge was tot 1970 een zelfstandige gemeente, maar is nu onderdeel van de gemeente Kapelle.

De naam Wemeldinge stamt af van de oud Germaanse naam Werimald, wat betekend `bij de lieden van Wiemald` een moedige krachtige bewaker. De plaatsen die op – inge eindigen, behoren tot de oudste van Zeeland.


Wemeldinge is een dorp in het noordoosten van Zuid-Beveland. Het ligt aan de Oosterschelde en aan de noordelijke monding van het Kanaal door Zuid-Beveland.
De Zeeuwen hebben het over Weumelienge als ze over dit dorp praten. Wemeldinge was tot 1970 een zelfstandige gemeente. Daarna ging het op in de gemeente Kapelle, dat ongeveer drie kilometer verderop ligt en via de Wemeldingse Zandweg snel te bereiken is.

Brouwershaven, of zoals de inwoners de stad noemen, Brouwesaeven of kortweg Brouw, is een stad op het voormalige eiland Schouwen. Tot 1 januari 1961 was Brouwershaven een zelfstandige gemeente. Op die datum werd een nieuwe gemeente Brouwershaven gevormd waarvan het de gemeentezetel werd. In 1997 werden alle gemeenten op het eiland samengevoegd en ontstond de gemeente Schouwen-Duiveland.

Elke teler had zijn oesterpannen voor zijn deur

Yerseke (door de bewoners uitgesproken als Yese) is een dorp aan de Oosterschelde en maakt deel uit van de gemeente Reimerswaal op Zuid-Beveland. Deze gemeente is ontstaan door de, op 1 januari 1979 uitgevoerde, samenvoeging van de gemeenten Rilland-Bath, Krabbendijke, Kruiningen, Waarde en Yerseke. Voor de naamgeving werd terug gegrepen op de naam van de middeleeuwse stad Reimerswaal die uiteindelijk door de zee werd verzwolgen.

Een land aan zee heeft een zilte keuken. Je eet hier mossels, oesters, kreeft en kokkels. Vers uit zee, zo op je bord. De dichtheid aan sterrenrestaurants is hier enorm. De chefs maken gebruik van alles wat Zeeland te bieden heeft. Uit het water en van het land. Zeekraal en lamsoren als groenten. Vlees dat al een licht zilte smaak van nature heeft, omdat de dieren hier op zilte gronden grazen. Fruit gekweekt in de Bevelandse boomgaarden. Zeeuwse zoetigheden zoals de bolus en de babbelaar. Streekproducten en zeer lokale lekkernijen. Je vindt het alleen hier, bij de bron, in het Zeeuwse land.

Axel bestaat als bewoond gebied, al meer dan 1.000 jaar. Ooit is het ontstaan op een hoge zandrug uit de laatste ijstijd. Deze lag in het midden van een uitgestrekt veengebied.

Middeleeuwen

In 991 werd de naam voor het eerst genoemd. In de kronieken van Graaf Boudewijn IV kwam de naam Axia voor, een klein plaatsje met een haventje.  Men leefde hier voornamelijk van de landbouw, visserij en handel over water.

Hansweert is een kleine gemeenschap op het voormalige eiland Zuid-Beveland  en maakt deel uit van de gemeente Reimerswaal.  Het ligt aan de Westerschelde. 1.710 mensen kunnen zich inwoner noemen van Hansweert. Hansweert beslaat een oppervlakte van 503 ha. waarvan 31 ha. uit water bestaat. Er zijn maar weinig dorpen in de grootte van Hansweert die zo een roemruchte geschiedenis hebben die gepaard ging met hoogte en dieptepunten. Vooral de aanleg van twee kanalen was bepalend voor de geschiedenis van Hansweert.

In de 13de eeuw was er een gehucht en handelsplaats. Dat bekend stond onder de naam Kampvere of Ter Veere. Het behoorde tot de parochie en het ambacht Zandijk.

Dat leert ons een oorkonde uit 1282. Uit deze oorkonde blijkt dat Wolfert van Borselen een aantal van zijn bezittingen opdraagt aan gravin Beatrix,de vrouw van graaf Floris V. Daaronder bevonden zich onder andere kasteel Zandenburg, een watermolen, maar belangrijker, een haven met recht op havengeld.

Bath is een klein dorp en heerlijkheid. Het maakt deel uit van de gemeente Reimerswaal. Als zelfstandige gemeente werd het dorp op 1 januari 1816 ingericht. Het werd gevormd door een deel van de gemeente Rilland en Bath samen te voegen. Het werd in die tijd Fort Bath en Bath genoemd.

Oostkapelle, of zoals het door de inwoners wordt genoemd, Oôskappel is een vroegere heerlijkheid en dorp op Walcheren en maakt deel uit van de gemeente Veere.  Aanvankelijk werd de naam met Oostcapelle met een C geschreven. Het dorp telt ongeveer 2.500 inwoners. Niet veel, maar behoort daarmee wel tot een van de grotere kernen van de gemeente Veere . In de kleine bebouwing van de dorpskern staan nog veel oude boerderijen.  


Ingeklemd tussen 2 kanalen

Rilland is een dorp op Zuid-Beveland en ligt bijna op de grens met Noord-Brabant op het smalste deel van de gemeente Reimerswaal. Het deel dat ook wel ‘de Staart’ van Zuid-Beveland wordt genoemd. Het dorp telt ruim 3.000 inwoners. De gezamenlijke oppervlakte van het vroegere Rilland-Bath bedraagt 5.695 ha. waarvan 1.025 ha. uit water bestaat.

Landingsmonument in Baarland

Baarland is een klein dorpje dat onderdeel is van de gemeente Borsele. Het ligt vlak bij de zuidelijke kust van de zogenaamde Zak van Zuid-Beveland. Dit is een gebied met waardevolle natuur- en landschapselementen. U vindt hier welen, grenslinden, kreken, vliedbergen en schilderachtige dorpjes. De Zak van Zuid-Beveland is sinds 2005 een onderdeel van het Nationaal Landschap Zuidwest Zeeland.

Velen zijn het er roerend over eens: Philippine is dé plek bij uitstek om mosselen te eten. Opmerkelijk? Jazeker! Want Philippine ligt niet (meer) aan zee.
We moeten dan even terug naar een ver verleden, naar de 16e eeuw om precies te zijn.

Grasdrogerij

Kortgene, in het Zeeuws uitgesproken als Kortjeen, is een stadje en een voormalige gemeente op het eiland Noord-Beveland. Het aantal inwoners van Kortgene bedraagt ongeveer 1.850.

In de archieven komt Kortgene voor het eerst als parochie voor in 1247. In 1413 kreeg Kortgene van Jonkheer Philips van Borssele stadrechten. Zoals het een echte stad betaamt, begon men onmiddellijk met het bouwen van een kerk. Maar het noodlot sloeg toe.

Houen jongens

Het dorp ontstond bij de inpoldering van de Oud-Noord-Bevelandpolder in 1598. Het schor ‘Colinsplate’ werd daarbij deels ingedijkt en daar dankt het dorp zijn naam aan.

In de Romeinse tijd lag ten noorden van Colijnsplaat de stad Ganuenta. Het was een belangrijke doorvoerplaats voor goederen naar Brittannia. Uit die tijd stamt ook de Nehalenniatempel die door vissers werd opgevist uit de Oosterschelde. In het dorp aan de West-Zeedijk vind je een replica van de tempel.

Tijdens de Watersnoodramp in 1953 sloeg een vrachtschip tegen de dijk, precies op de plek waar een gat zat. Daardoor werd een overstroming van het dorp voorkomen, wat nog steeds als een wonder wordt gezien. Het monument ‘Houen jongens’ bij de coupure in de dijk herinnert aan dit wonder.

Het dorp heeft maar liefst twee molens. Het zijn twee windmolens uit 1727 en 1864. De Oude Molen en molen Nooit gedacht, de laatste staat beter bekend als ‘De Nieuwe Molen’.

Colijnsplaat is een actief landbouw en visserijdorp. In de haven liggen vissersboten uit Arnemuiden, Kortgene en Tholen. Plaatsen die in de loop der tijd van het water zijn afgesloten en daarom uitwijken naar andere havens. De visafslag van Colijnsplaat die iedere donderdag in bedrijf is, kan je bezoeken. Oosterscheldekreeft is hier een specialiteit. Bekijk in de haven ook zeker de oude houten aanlegstijger.

Het verhaal achter “de legende van Colijnsplaat”

“In de nacht van 31 januari op 1 februari 1953 werd Nederland getroffen door de Watersnood Ramp. Colijnsplaat is als door een wonder gespaard. De oude – nu gedempte – haven was nog volop in gebruik en stond in verbinding met de Oosterschelde. In die bewuste nacht steeg het water zo hoog dat men besloot de vloedplanken te plaatsen in de coupure naast het voormalige gemeentehuis. Het water bleef stijgen. De golven sloegen tegen de vloedplanken. De middelste steunbeer kon de druk van het water niet aan en begon scheuren te vertonen en te “wankelen”. Aanwezige dorpelingen (tussen de 30 en 60) kwamen te hulp en gingen duwen tegende planken en de steunbeer. Elke keer als een grote golf aan kwam rollen vanuit de haven, zetten zij zich schrap om de klap van de golf tegen de planken op te vangen met hun lichaam. Het water bleef stijgen tot zo’n 10 cm onder de hoogste vloedplank. Na enkele uren – toen de meeste mannen uitgeput raakten en de moed dreigen op te geven – kwam er onverwachte hulp van uit de haven. Het beurtschip “Lead”, dat in de haven lag, werd door de zee op de kade geworpen, recht voor de coupure, waardoor deze als golfbreker dienst ging doen.”


Zuid-Holland

Brielle is een vestingstad. Dat is te zien aan de muren, wallen, bastions en andere verdedigingswerken die de stad omringen. Deze moesten de burgerbevolking beschermen tegen aanvallen van buitenaf. Door de eeuwen heen hebben verschillende indringers geprobeerd om Nederland te veroveren.

Gorinchem was een belangrijke vesting in de Oude én de Nieuwe Hollandse Waterlinie. En de grootste die nog helemaal intact is. De vestingwallen lopen helemaal rond en geven prachtige uitzichten over de rivieren; uniek in Nederland!

Kersttramritten met de RTM

Op de kop van Goeree-Overflakkee ligt Ouddorp. Het dorp ligt heel landelijk, uitgestrekt over meer dan 4 kilometer. De erfafscheiding bestaat uit zandwallen, waardoor een uniek landschap ontstaat.

Vermoedelijk is het dorp rond 900 ontstaan, wat het ruimschoots het oudste dorp van het eiland maakt. Het lag op het eiland Westvoorn, dat een flink stuk op zee lag. Dat gaf vaak dreigende situaties en het duurde lang voordat het stuk land echt veilig voor het water was.

De NV Rotterdamsche Tramweg Maatschappij is ruim een halve eeuw de belangrijkste vervoerder geweest op de Zuid-Hollandse eilanden en Schouwen-Duiveland. Het bedrijf exploiteerde veerdiensten en beschikte over 235 kilometer aan tramspoor. Wie vanuit Burgh op de kop van Schouwen met de RTM reisde was al in vijf en een half uur in Rotterdam-Zuid! Maar de stoom- en dieseltrams van de RTM vervoerden niet alleen passagiers. Het bedrijf richtte zich ook op het transport van agrarische producten, vee en bouwmateriaal.

 
Na de Watersnoodramp boette de RTM aan betekenis in. Zuidwest Nederland was toe aan meer snelheid dan de tram kon bieden en door de aanleg van de Deltawerken werd het netwerk van veerdiensten en tramlijnen overbodig. In februari 1966 reed in een vliegende sneeuwstorm de laatste RTM tram tussen Hellevoetsluis en Spijkenisse. Het bedrijf was toen al omgevormd tot busmaatschappij. Na een fusie eind jaren zeventig hield de RTM op te bestaan, precies honderd jaar na de oprichting.

De RTM verzorgde tussen 1898 en 1966 met haar trams, bussen en veren het personen- en goederenvervoer tussen Rotterdam en de eilanden. Vanaf 1966 leeft de RTM verder als een uniek vervoersmuseum, sinds 1989 gevestigd aan de voet van de Brouwersdam.

Maak eens een tochtje met een gerestaureerde RTM-tram uit die vroegere jaren door de duinen van ‘De Punt’ van Goeree, over de Brouwersdam naar Scharendijke, halte West-Repart.

We ontvangen je ook graag voor een heerlijk kopje koffie in ons cafe, met liefde gezet door onze geweldige vrijwilligers. Wanneer zien we u?


Wat t/m 2012 de gemeente Goedereede is, is oorspronkelijk het eiland Westvoorn of Goeree. Dat vormt oorspronkelijk één geheel met het huidige Voorne, dat Oostvoorne werd genoemd (terwijl de voormalige gemeenten Oostvoorne en Rockanje tegenwoordig de gemeente Westvoorne vormen, omdat dat in het westen van het huidige Voorne ligt...). Westvoorne wordt in 1751 door de Statendam met Overflakkee verbonden, waardoor het eiland Goeree-Overflakkee is ontstaan.

Hellevoetsluis was in de 17e eeuw een thuishaven voor de Hollandse oorlogsvloot, dankzij de strategische ligging aan het Haringvliet. Door de versterking van de haven ontstond de combinatie van vestingstad en oorlogshaven. Het complex van wallen en bouwwerken is tussen 1695 en 1710 aangelegd ter bescherming van de toenmalige marinehaven. Later zijn de werken verder uitgebouwd.

Groothoofdspoort

De huidige gemeente omvat het Eiland van Dordrecht, met daarbij nog delen van de omliggende wateren, zijnde de Beneden-Merwede en de Oude Maas in het N, de Dordtse Kil in het W, Het Hollands Diep in het Z en de Nieuwe Merwede in het O en ZO. W door de gemeente loopt de A16. In het O van de gemeente ligt de Zuid-Hollandse Biesbosch. De gemeente ligt verder NW van het Nationale Park De Biesbosch, W van het dorp Werkendam, ZW van het dorp Boven-Hardinxveld, Z van de dorpen Hardinxveld-Giessendam, Sliedrecht en Papendrecht, ZO van het dorp Zwijndrecht, O van de dorpen 's-Gravendeel, Mookhoek en Strijen, NO van het dorp Moerdijk, NNO en NO van de stad Zevenbergen en N van het dorp Lage Zwaluwe.

In de nacht van 18 op 19 november 1421 werd een deel van het tegenwoordige Nederland getroffen door een watersnoodramp die bekend is komen te staan als de Sint-Elisabethsvloed. Een noordwesterstorm in combinatie met een hoge stormvloed en slecht onderhouden dijken veroorzaakte een overstroming waardoor met name de Grote Waard werd getroffen. Dordrecht en Geertruidenberg zijn de grootste steden in dit historische landbouwgebied in het voormalige Graafschap Holland. De catastrofe vond dit najaar zeshonderd jaar geleden plaats. Ter gelegenheid hiervan is er in het Biesboschmuseum in Werkendam een tijdelijke expositie ingericht, genaamd ‘600 jaar Sint Elisabethsvloed, de kracht van het water’.

Het museum is een vanzelfsprekende locatie voor de expositie, want zonder de Sint Elisabethsvloed geen Biesbosch. Het grootste zoetwatergetijdengebied van Europa ontstond als gevolg van deze ramp. Dat was echter niet in een nacht gebeurd. Het duurde tientallen jaren voordat het kenmerkende gebied met kreken en begroeide zandplaten werd gevormd in een samenspel tussen rivieren en de werking van eb en vloed. Eigenlijk was er ook niet sprake van één Sint-Elisabethsvloed. Behalve in 1421 vonden er ook in 1404 en 1424 onder vergelijkbare omstandigheden overstromingen plaats. Ook in deze jaren gebeurde dit op of rond 19 november, de naamdag van Sint-Elisabeth. De rampspoed was in 1421 echter het grootst.

Van de Sint-Elisabethsvloed naar klimaatuitdagingen in het Biesboschmuseum



Kinderdijk is een dorp in de provincie Zuid-Holland, in de streek Alblasserwaard, gemeente Molenlanden. T/m 2012 gemeente Nieuw-Lekkerland. In 2013 over naar gemeente Molenwaard, in 2019 over naar gemeente Molenlanden.

- Verwarrend is dat de wegen genaamd West- en Oost-Kinderdijk niet in dit dorp liggen, maar direct Z ervan, in buurdorp Alblasserdam. Om het nog verwarrender te maken, is aan en O van deze dijken in Alblasserdam ook nog sprake van een wijk Kinderdijk.

Noord-Brabant

Vestingstad aan het Hollands Diep

Treed in de voetsporen van belangrijke vorsten en veroveraars en waan jezelf op een woelig strijdtoneel als vriend of vijand, tussen water en forten. Ontdek de Hollandse geschiedenis vanuit bezoekerscentrum het Mauritshuis, struin door de oude straatjes en geniet van culinaire verwennerijen op één van de vele terrassen aan de pittoreske haven.

De Stelling van Willemstad

Kanonskogels in de muren, kanonnen op de kade. Stadsmuren, stervormige dijken, forten, bunkers en kruithuizen. Het roemrijke verleden van Willemstad liet zijn sporen na. Op avontuur door de Stelling van Willemstad en haar historische verdedigingswerken beleef je de geschiedenis van stad en land in een gebied waar water en wind nog altijd domineren.


Gemeente Moerdijk

De stad is vernoemd naar Willem I, Prins van Oranje (1533-1584), die op deze strategisch gelegen plaats aan de samenkomst van Haringvliet, Hollands Diep en Volkerak, in de NW hoek van Polder Ruigenhil (1564) in 1583 een vestingstad liet aanleggen*1 en op eigen kosten versterken. Toen Willem van Oranje in 1584 overleed, is de stad door Prins Maurits naar hem vernoemd. Koningin Beatrix draagt onder meer als titel Vrouwe van Willemstad. Dat is een 'erfenis' in verband met de stichting van de stad door Willem van Oranje.

Grote markt

Mogelijk ontleent deze stad haar oorsprong aan een kasteel, dat aan de boorden van de moerassige streek Soma (of de Zoom) werd gesticht. Van der Aa stelt dat er sprake was van “Bergae, voormalige hofstad, die wij vermeld vinden als, ten tijde van Keizer Otto III, gelegen te hebben in de landstreek aan de Schelde, waarom men vermoedt, dat zij het eerste beginsel van Bergen op Zoom geweest zij”.

Markiezenhof

Bergen op Zoom is een stad en gemeente in de provincie Noord-Brabant, in de regio West-Brabant, en daarbinnen in de streek Baronie en Markiezaat. Het is de hoofplaats van de gemeente.

De imposante Gevangenpoort of Lievevrouwenpoort dateert deels uit de 13e eeuw en is daarmee het oudste gebouw van Bergen op Zoom.

CitymapBergenopZoom2020.pdf

Oudenbosch is vooral bekend vanwege de Basiliek van de Heiligen Agatha en Barbara. Deze in het hart van Oudenbosch gelegen rooms-katholieke kerk is voor een groot deel een kopie van waarschijnlijk de beroemdste kerk binnen de katholieke wereld: de Sint-Pietersbasiliek die aan het Sint-Pietersplein in Vaticaanstad staat.

De binnendieze

In ’s-Hertogenbosch ontmoeten oud en nieuw elkaar. Het is een prachtige vestingstad boordevol monumenten, maar het is ook de stad van eigentijdse kunst, design en hippe winkels. De stad van Middeleeuws wonen boven de Binnendieze en van eigentijdse woningen in het Paleiskwartier. De stad van grootse, nationaal vermaarde culturele evenementen en van doorzakken in een knus kroegje. Van bruisend carnaval op straat tot rust en ruimte in Het Bossche Broek.

Muren, wallen, kanonnen en water: daarmee beschermden de Brabantse vestingsteden zich tegen indringers. Het hele stadsleven vond plaats binnen de stadsmuren van de vestingsteden in Nederland. Samen vormen de Nederlandse vestingsteden langs de Zuiderwaterlinie een snoer van 11 prachtige parels. De kruitdampen zijn opgetrokken, kom je kijken?

Zuid-Holland

Gouda is wereldberoemd om haar kaas, siroopwafels, pijpen en aardewerk. De compacte historische binnenstad met de vele bezienswaardigheden, authentieke winkeltjes, kleine middeleeuwse straatjes, de grachten en de vele hofjes is een bezoek meer dan waard.

Groningen

Historische vestingstad Bourtange ontstaat in het jaar 1742. Tussen 1593 en 1851 was het een belangrijk verdedigingswerk dat werd gebouwd in opdracht van Willem van Oranje. In 1851 hield het als verdedigingswerk op te bestaan en transformeerde het tot boerendorp. In de jaren ’60 van de vorige eeuw werd besloten Bourtange zijn oorspronkelijke vorm terug te geven. In het interactieve Terra Mora komen de gevechten en kanonschoten van toen tot leven met de troepen van ‘Bommen Berend’. Hier staat de relatie tussen het moor (moeras) en de vesting centraal.

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Nullam porttitor augue a turpis porttitor maximus. Nulla luctus elementum felis, sit amet condimentum lectus rutrum eget.